Niepełnosprawni w podróży - kampania Komisji Europejskiej

Osoby niepełnosprawne oraz o ograniczonej sprawności ruchowej mają prawo podróżować po wszystkich krajach członkowskich UE na zasadach niedyskryminacyjnych. Takie prawa przysługują zarówno w przypadku podróży lotniczych jak i kolejowych. Trwają pracę nad kolejnymi środkami transportu (autobus, żegluga śródlądowa), które również mają stać się bardziej przychylne. Wszak podróżowanie jest prawem wszystkich! Dla ułatwienia ich stosowania, pewien minimalny zakres uprawnień jest jednakowy na terenie całej Unii, jednakowa jest także procedura reklamacji oraz zażalenia, a każdy kraj członkowski ustanowił własny organ odpowiedzialny za przestrzeganie tych praw, gdzie poszkodowany może zwrócić się o pomoc. Nie trzeba być już więc specjalistą z prawa aby móc skutecznie egzekwować swoje prawa.

Warto na pewno zwrócić uwagę na zapis ogólny, głoszący, że wszystkie osoby niepełnosprawne są chronione przed dyskryminacją podczas dokonywania rezerwacji i wejścia na pokład samolotu. Osoby te mają również prawo do otrzymania pomocy na terenie lotniska (przy odlocie, po przylocie i podczas tranzytu) oraz na pokładzie samolotu. Zaleca się poinformowanie o swoich potrzebach z wyprzedzeniem 48 godzin. Powinno się zapewniać pomoc odpowiadającą im szczególnym potrzebom (a więc np. w przypadku niesłyszących - na piśmie), aby niepełnosprawni mieli takie same możliwości podróżowania drogą lotniczą i kolejową jak inni obywatele, a pomoc ta jest nieodpłatna. Chodzi tu także o zatrudnienie odpowiednio wykwalifikowanego personelu (np. posługującego się językiem migowym).

Pomoc udzielana w portach lotniczych powinna m.in. umożliwiać przemieszczanie się z wyznaczonego punktu przylotu w porcie lotniczym do samolotu oraz z samolotu do wyznaczonego punktu odlotu z portu lotniczego, wraz z wejściem na pokład i zejściem z pokładu samolotu. Powyższe punkty powinny być oznaczone przynajmniej przy wejściach głównych do budynków terminali, w strefach odprawy, w pociągu, w kolejce naziemnej, na przystankach metra i autobusu, na postojach taksówek i w innych punktach dojazdowych oraz na parkingach samochodowych w portach lotniczych. Pomoc powinna być zorganizowana w sposób pozwalający uniknąć zakłóceń i opóźnień.

Wszystkie istotne informacje dostarczane pasażerom lotniczym powinny być przekazane w alternatywnych formach dostępnych dla osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej oraz powinny być przynajmniej w tych samych językach, co informacje dostępne dla pozostałych pasażerów. Szczególne prawa osób niepełnosprawnych to:

• zakaz odmowy przyjęcia rezerwacji na lot z powodu niepełnosprawności
• zakaz odmowy przyjęcia na pokład osoby niepełnosprawnej tylko z powodu niepełnosprawności
• dostosowanie form przekazu Informacji oraz rezerwacji do szczególnych potrzeb niepełnosprawnych
• pomoc w porcie lotniczym i na pokładzie samolotu

W przypadku, gdy pasażer czuje, że jego prawa zostały naruszone, powinien zgłosić skargę do portu lotniczego bądź linii lotniczej. W przypadku braku odpowiedzi w ciągu 30 dni, pomocny może okazać się Urząd Lotnictwa Cywilnego, do którego można również złożyć skargę: www.ulc.gov.pl

W przypadku kolei, Zgodnie z przepisami dotyczącymi praw pasażerów kolei w Unii Europejskiej, osoby te nie mogą być w żaden sposób dyskryminowane lub gorzej traktowane ze względu na swoją niepełnosprawność. Osoby z niepełnosprawnością oraz osoby mające trudności z poruszaniem się, mają prawo do pomocy podczas podróży koleją. Prawo to przysługuje każdemu, kto cierpi z powodu ograniczenia zdolności poruszania się, na przykład z powodu podeszłego wieku, urazu czy upośledzenia. Potrzeba pomocy powinna być zgłoszona do przewoźnika telefonicznie lub pocztą elektroniczną nie później, niż 48 godzin przed planowanym terminem podróży.

Zgłoszenie powinno zawierać:

1. datę podróży;
2. relację (stacja wyjazdu, stacja przyjazdu, stacja przesiadania się) z określeniem, na jakiej stacji potrzebna jest pomoc;
3. planowaną godzinę odjazdu i przyjazdu;
4. numer wagonu i miejsca - jeżeli podróż będzie odbywała się pociągiem (wagonem) z rezerwacją miejsc;
5. rodzaj niepełnosprawności;
6. informację czy w podróży będzie uczestniczyła inna osoba (opiekun) lub pies przewodnik;
7. informację o przewożonym przez pasażera bagażu;
8. dodatkowe informacje (np. proponowane miejsce spotkania);
9. imię i nazwisko podróżnego oraz telefon kontaktowy.

Zgłoszenia potrzeby udzielenia pomocy należy kierować do przewoźników:

PKP Intercity S.A.

• Informacja krajowa - tel. 22 474 51 75, infolinia 19757

Przewozy Regionalne Sp. z o.o.

• w Białymstoku - tel. 782 452 693 , 782 452 717
• w Bydgoszczy - tel. 782 550 629
• w Gdyni - tel. 722 341 240, 722 341 528
• w Katowicach - tel. 782 554 454
• w Kielcach - tel. 41 278 35 35, 782 555 573
• w Krakowie - tel. 782 556 787
• w Lublinie - tel. 722 349 320, 722 349 321
• w Łodzi - tel. 722 356 250, 722 352 181, 722 357 597
• w Olsztynie - tel. 665 914 103
• w Opolu - tel. 665 916 090
• w Poznaniu - tel. 665 913 973
• w Rzeszowie - tel. 782 450 801
• w Szczecinie - tel. 665 912 387
• we Wrocławiu - tel. 782 451 435
• w Zielonej Górze - tel. 665 915 411

Koleje Mazowieckie - KM Sp. z o.o.

• tel. 22 473 79 00

Koleje Dolnośląskie S.A.

• tel. 76 753 51 22

PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o.

• tel. 58 721 12 11

Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o.o.

• tel. 22 758-00-12, 22 755-70-82

Arriva RP Sp. z o.o.

• tel. (22) 481 39 48

Aktualne numery telefonów i adresy poczty elektronicznej dostępne są na stronach internetowych przewoźników, w punktach informacji, a także w formie ogłoszeń wywieszonych na dworcach. W przypadku późniejszego zgłoszenia otrzymanego od osoby z niepełnosprawnością, lub nawet jego braku, pracownicy kolei mają obowiązek podjąć starania w celu umożliwienia tej osobie odbycia zaplanowanej podróży. Przewoźnicy kolejowi mają obowiązek udzielenia wyczerpującej odpowiedzi na pytania dotyczące dostępności obiektów i taboru kolejowego oraz udogodnieniach dostępnych podczas podróży. Osoby o widocznej niepełnosprawności ruchowej, w tym poruszające się na wózku inwalidzkim, a także osoby niewidome, które nie posiadają ważnego biletu, nie muszą zgłaszać się do obsługi pociągu w celu jego nabycia. Bilet kupują podczas kontroli bez dodatkowej opłaty.

Jeżeli osoba z niepełnosprawnością nie będzie usatysfakcjonowana poziomem otrzymanej pomocy, powinna złożyć skargę na naruszenie praw pasażera do przewoźnika, z którego usług korzystała podczas podróży. W sytuacji, gdy uzyskana odpowiedź nie będzie satysfakcjonująca (lub nie zostanie udzielona w terminie 30 dni), możliwe jest złożenie do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (ul. Chałubińskiego 4; 00-928 Warszawa) pisemnej skargi na naruszenie przepisów rozporządzenia nr 1371/2007/ WE dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Skarga będzie rozpatrzona w trybie postępowania administracyjnego.

Rozporządzenia dają więc ogólny pogląd na to, jak należy udzielać pomocy osobom niepełnosprawnym.

To dopiero początek zmian umożliwiających niepełnosprawnym podróżowanie na zasadach niedyskryminacyjnych. Regulacje nie określają jeszcze konkretnych rozwiązań, co dokładnie znaczy zaadaptowanie formy przekazu do szczególnych potrzeb. Formy te wynikają na bieżąco z praktyki organów zobowiązanych do przestrzegania tych przepisów. Na pewno kluczowy jest w tym procesie udział samych niepełnoprawnych, którzy najlepiej wiedzą, jak można im pomóc i co im najbardziej dokucza w podróżowaniu.

Pobież filmy

• Wersja długa: http://ec.europa.eu/avservices/video/videoplayer.cfm?ref=I066339&videolang=pl&sitelang=en
• Wersja krótka: http://www.youtube.com/watch?v=MKsKVXxCR84

Organizatorem Kampanii jest Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Transportu i Mobilności. W sprawach naruszeń praw pasażera oraz Informacji o prawach udzielają:

• Urząd Transportu Kolejowego: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi. , Tel: 801 04 40 80 (w dni robocze w godz. 9:00-10:00)
• Urząd Lotnictwa Cywilnego: 022 520 74 84

Więcej informacji na temat uprawnień niewidomych pasażerów znajdziesz:http://www.pzn.org.pl/pl/porady.html